Sống với người chồng không yêu mình: Tổn tương và hàn gắn

Sống với người chồng không yêu mình là cảm giác cô đơn ngay trong chính ngôi nhà của mình, dù vẫn chung mâm cơm, chung con cái. Dưới góc nhìn của tôi, ThS. Nguyễn Thị Lanh, bài viết giúp chị em nhận diện đúng bản chất, phân biệt các tình huống dễ nhầm lẫn và tìm hướng đi phù hợp cho riêng mình.

Sống với người chồng không yêu mình là gì?

Sống với người chồng không yêu mình là trạng thái người vợ cảm nhận rõ sự thiếu vắng kết nối cảm xúc từ chồng trong đời sống hôn nhân, dù hai người vẫn duy trì sinh hoạt chung, vẫn cùng nuôi dạy con cái. Đây không đơn thuần là một giai đoạn nguội lạnh nhất thời, mà là cảm giác kéo dài rằng mình đang ở cạnh một người không thực sự hướng về mình bằng sự quan tâm, thấu hiểu hay mong muốn gắn bó lâu dài.

Tôi hay ví trạng thái này giống như sống trong một căn nhà đủ đầy tiện nghi nhưng thiếu hơi ấm. Chị vẫn có người bên cạnh mỗi tối, nhưng lại thấy mình đơn độc hơn cả lúc ở một mình, bởi khoảng cách cảm xúc đó khó gọi tên, khó chia sẻ và cũng khó được người ngoài thấu hiểu trọn vẹn.

Không ít chị tìm đến tôi với tâm sự rằng mình đã lấy phải người chồng không yêu mình ngay từ những ngày đầu chung sống, nhưng vì nhiều lý do vẫn chọn ở lại và cố gắng vun đắp. Trước khi bàn đến việc nên làm gì tiếp theo, điều quan trọng đầu tiên là chị cần phân biệt rõ ba tình huống rất dễ bị gộp chung làm một, dù bản chất lại khác nhau hoàn toàn.

Tình huống	Biểu hiện cốt lõi	Điểm khác biệt cần lưu ý
Chưa từng thực sự yêu	Cưới nhau vì lý do khác ngoài tình cảm, cảm xúc gắn bó gần như không có ngay từ đầu	Vấn đề nằm ở nền tảng hôn nhân, không phải sự phai nhạt theo thời gian
Từng yêu nhưng đã hết yêu	Có giai đoạn mặn nồng rõ rệt, nhưng cảm xúc nguội dần qua năm tháng	Cần tìm hiểu nguyên nhân khiến tình cảm bị bào mòn để biết có thể phục hồi hay không
Vẫn yêu nhưng thể hiện vụng về	Chồng ít nói lời yêu thương, ít cử chỉ lãng mạn, nhưng vẫn âm thầm lo toan, trách nhiệm	Dễ bị hiểu nhầm là hết yêu, trong khi thực chất là khác biệt về cách bộc lộ cảm xúc

>>>> Xem thêm:
Chán chồng phải làm sao? Cố gắng vun đắp hay bỏ cuộc?

Dấu hiệu chồng không yêu vợ, nhìn thẳng vào sự thật

Trước khi đi tới bất kỳ kết luận nào, chị nên dành thời gian quan sát thật khách quan. Dưới đây là những dấu hiệu chồng không yêu vợ mà tôi thường gợi ý các chị đối chiếu, được chia theo ba nhóm chính để dễ nhận diện hơn.

Nhóm dấu hiệu về giao tiếp

• Im lặng kéo dài, không còn những cuộc trò chuyện sâu: Không phải kiểu im lặng vì bận rộn nhất thời, mà là việc hai người gần như không còn bàn với nhau điều gì ngoài công việc nhà hay lịch trình con cái, dù vẫn ngồi ăn cùng mâm mỗi tối.
• Không chủ động hỏi han cảm xúc của vợ: Chồng không hỏi hôm nay chị thế nào, có mệt không, có chuyện gì buồn không. Những câu hỏi quan tâm tưởng chừng nhỏ nhặt ấy dần biến mất khỏi đời sống hai người mà không ai để ý.
• Các cuộc nói chuyện chỉ dừng lại ở mức thông báo thông tin cần thiết: Kiểu như “hôm nay đón con nhé” hay “tiền điện tháng này bao nhiêu”, còn những câu chuyện về cảm xúc, suy nghĩ hay ước mơ riêng gần như không còn xuất hiện.

Nhóm dấu hiệu về cảm xúc

• Thờ ơ trước niềm vui hay nỗi buồn của vợ: Chị vui hay buồn, mệt mỏi hay tổn thương, chồng đều phản ứng rất nhạt, đôi khi như thể không để tâm, hoặc chỉ đáp lại qua loa cho có.
• Không còn ghen hay bận tâm vợ đi đâu, gặp ai: Đây là điều nhiều chị chia sẻ với tôi bằng giọng nửa đùa nửa thật, nhưng ẩn sau đó là nỗi buồn thật sự, vì sự ghen tuông nhẹ nhàng ngày xưa từng là một cách chồng thể hiện mình coi trọng vợ.
• Phớt lờ những cố gắng thể hiện tình cảm từ phía vợ: Chị chủ động ôm, chủ động rủ đi chơi hay chuẩn bị một bữa ăn đặc biệt, nhưng chồng đón nhận hờ hững, thậm chí không mấy để tâm đến sự cố gắng đó.

Nhóm dấu hiệu về hành vi

• Né tránh những cuộc trò chuyện quan trọng, giữ kín nội tâm: Mỗi khi chị muốn nói chuyện nghiêm túc về mối quan hệ, chồng thường lảng sang chuyện khác, viện cớ bận, hoặc đơn giản là im lặng cho qua chuyện.
• Không cùng vợ bàn bạc, lên kế hoạch cho tương lai: Những quyết định lớn nhỏ trong nhà, từ việc mua sắm, đầu tư đến định hướng nuôi dạy con, chồng dường như tự quyết một mình, coi vợ như người đứng ngoài chính cuộc sống chung của hai người.

Ba dấu hiệu dễ bị hiểu nhầm là hết yêu nhưng thực ra không phải

Có một điều tôi luôn nhắc các chị, đó là không phải cứ ít nói lời yêu thương, ít lãng mạn hay hay quên ngày kỷ niệm là chồng đã hết yêu. Rất nhiều người đàn ông thể hiện tình cảm qua hành động âm thầm như chăm chỉ đi làm, lo toan tài chính hay sửa chữa những vật dụng hỏng hóc trong nhà, thay vì qua lời nói ngọt ngào.

Tương tự, việc chồng ít chủ động gần gũi cũng có thể xuất phát từ áp lực công việc hoặc sức khỏe, chứ không hẳn là dấu hiệu hết yêu. Chị cần nhìn vào tổng thể nhiều dấu hiệu cùng lúc, thay vì chỉ dựa vào một biểu hiện đơn lẻ để kết luận.

>>>> Xem thêm:
Vợ chồng không ngủ chung có ảnh hưởng gì? Có lợi hay có hại?

Vì sao chồng không yêu vợ?

Muốn tìm hướng đi đúng, chị cần hiểu rõ gốc rễ của vấn đề, chứ không chỉ nhìn vào biểu hiện bề mặt. Qua nhiều năm ngồi lắng nghe các gia đình, tôi nhận ra phần lớn tình trạng chồng vô tâm không yêu vợ đều bắt nguồn từ một trong những nguyên nhân sau.

• Kết hôn không xuất phát từ tình yêu: Nhiều cuộc hôn nhân bắt đầu từ sự mai mối, sắp đặt của gia đình, hoặc đơn giản là vì đã đến tuổi phải lập gia đình theo kỳ vọng xã hội. Khi nền tảng ban đầu không có tình cảm sâu sắc, rất khó để tình yêu tự nhiên nảy sinh sau này nếu không có sự vun đắp chủ động từ cả hai phía.
• Hình bóng cũ chưa được xử lý dứt điểm: Có những người chồng bước vào hôn nhân khi lòng vẫn còn vương vấn một mối tình trước đó chưa thực sự khép lại. Tôi từng gặp một trường hợp người chồng vẫn giữ liên lạc với người yêu cũ dưới danh nghĩa bạn bè, và chính điều đó khiến anh không thể toàn tâm dành tình cảm cho vợ hiện tại.
• Sự bào mòn cảm xúc sau nhiều năm chung sống mà không nuôi dưỡng tình cảm: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất tôi gặp. Hôn nhân giống như một cái cây, nếu không được tưới nước, chăm bón đều đặn qua những cử chỉ quan tâm nhỏ, những cuộc trò chuyện, những khoảnh khắc riêng tư, tình cảm sẽ dần khô héo dù ban đầu từng rất mặn nồng.
• Bất đồng giá trị sống và mục tiêu tương lai: Khi hai vợ chồng có những định hướng quá khác biệt về cách nuôi dạy con, cách chi tiêu hay cách sống, khoảng cách trong tư duy dần kéo theo khoảng cách trong cảm xúc, khiến chồng cảm thấy khó tìm được sự đồng điệu để tiếp tục vun đắp tình cảm.
• Ngôn ngữ tình yêu lệch pha: Theo khái niệm ngôn ngữ tình yêu mà tiến sĩ Gary Chapman đưa ra, mỗi người có cách riêng để cảm nhận và thể hiện tình yêu, có người qua lời nói, có người qua hành động, quà tặng, thời gian chất lượng hoặc sự đụng chạm thân mật. Nhiều khi chồng vẫn yêu vợ theo cách của anh ấy, nhưng vì không cùng ngôn ngữ tình yêu với vợ nên chị không cảm nhận được, dẫn đến hiểu lầm rằng chồng đã hết yêu.
• Rối loạn tâm lý cá nhân của người chồng: Một số trường hợp chồng trở nên lạnh nhạt không phải vì hết yêu vợ, mà vì đang tự vật lộn với những khó khăn tâm lý riêng như trầm cảm hoặc xu hướng né tránh gắn bó, một dạng phản ứng phòng vệ khiến người ta ngại thể hiện cảm xúc thân mật dù bên trong vẫn có tình cảm.

Sống với chồng không yêu mình, những tổn thương thầm lặng

Tổn thương tâm lý của người vợ

Cô đơn kép: Chị vừa cô đơn vì thiếu kết nối thật sự với người đầu ấp tay gối, vừa cô đơn vì không biết chia sẻ cùng ai, bởi nhìn từ bên ngoài, gia đình chị vẫn có vẻ êm ấm bình thường, không ai nghĩ chị đang chịu đựng điều gì.

Tự trách bản thân: Nhiều chị âm thầm tự hỏi liệu mình có phải nguyên nhân khiến chồng không còn yêu thương, có phải mình chưa đủ tốt, chưa đủ hấp dẫn, hay đã làm sai điều gì. Cách suy nghĩ này kéo dài sẽ dần bào mòn sự tự tin, khiến chị đánh mất cảm nhận về giá trị bản thân, một điều vốn dĩ không liên quan gì đến việc chồng có yêu hay không.

Nguy cơ trầm cảm: Điều chị cần lưu tâm nếu tình trạng này kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm mà không được giải tỏa. Cảm giác bị bỏ rơi trong chính mối quan hệ thân thiết nhất là một trong những dạng căng thẳng mạn tính được ghi nhận có liên quan đến các vấn đề sức khỏe tâm thần, nên đây không phải điều nên xem nhẹ hay tự mình chịu đựng một mình.

Ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất

• Giấc ngủ bị xáo trộn là dấu hiệu đến sớm nhất. Khi đầu óc cứ luẩn quẩn với những suy nghĩ về mối quan hệ trước lúc đi ngủ, chị rất dễ rơi vào tình trạng khó vào giấc hoặc ngủ chập chờn, tỉnh giấc giữa đêm mà không rõ lý do, khiến cơ thể không có đủ thời gian để phục hồi sau một ngày dài.
• Nội tiết tố mất cân bằng thường xuất hiện nếu tình trạng căng thẳng kéo dài hơn. Về mặt sinh lý, khi cơ thể duy trì trạng thái căng thẳng trong thời gian dài, tuyến thượng thận sẽ liên tục tiết ra hormone cortisol, và nếu nồng độ này duy trì ở mức cao, nó có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt, cân nặng và cả tâm trạng của người phụ nữ.
• Sức đề kháng suy giảm là hệ quả sau cùng mà nhiều chị ít ngờ tới nhất. Không ít chị chia sẻ với tôi rằng trong giai đoạn hôn nhân căng thẳng nhất, họ ốm vặt nhiều hơn hẳn, cảm cúm dai dẳng hơn bình thường, điều này khá phù hợp với cơ chế đã được ghi nhận rằng căng thẳng mạn tính có thể làm suy yếu hoạt động của hệ miễn dịch.

Tác động đến con cái trong gia đình

Trẻ nhạy cảm hơn người lớn nghĩ

Tôi từng trò chuyện với một chị có con gái học cấp hai, cháu bé hỏi thẳng mẹ rằng vì sao bố mẹ ít khi nói chuyện với nhau, dù trước mặt con vẫn tỏ ra bình thường. Trẻ quan sát và ghi nhớ rất kỹ cách cha mẹ đối xử với nhau hằng ngày, dù không ai dạy trẻ điều đó bằng lời.

Hình thành khuôn mẫu lệch về tình yêu

Từ những gì quan sát được, trẻ dần xây dựng một hình mẫu ngầm về thế nào là một mối quan hệ, ngay cả khi hình mẫu đó không lành mạnh. Có những đứa trẻ lớn lên nghĩ rằng im lặng, chịu đựng và sống cạnh nhau cho có là điều bình thường trong hôn nhân, bởi đó chính là những gì các con nhìn thấy mỗi ngày trong nhà mình.

Lặp lại khuôn mẫu khi trưởng thành

Chính những đứa trẻ này, khi lớn lên, có thể gặp khó khăn khi xây dựng các mối quan hệ thân mật của riêng mình, hoặc vô thức lặp lại đúng khuôn mẫu thiếu gắn bó mà các con từng chứng kiến, dù trong lòng không hề mong muốn điều đó.

Rủi ro cho chính người chồng và tương lai hôn nhân

• Xa cách âm thầm ngay trong cùng một mái nhà: Khi một cuộc hôn nhân duy trì dưới dạng hình thức trong thời gian dài, mỗi người dần xây một thế giới riêng và không còn thật sự cần đến nhau về mặt cảm xúc, dù vẫn sống chung.
• Rạn nứt tích tụ dẫn đến đổ vỡ: Những cuộc tranh cãi âm ỉ không rõ nguyên nhân có thể dần chuyển thành sự đổ vỡ hoàn toàn, khi một trong hai người không còn đủ kiên nhẫn để tiếp tục cố gắng.
• Chính người chồng cũng chịu thiệt thòi: Việc duy trì một cuộc hôn nhân thiếu kết nối đồng nghĩa với việc anh ấy cũng đang tự đánh mất cơ hội trải nghiệm một mối quan hệ trọn vẹn, ấm áp, điều mà có lẽ sâu bên trong người đàn ông nào cũng mong muốn có được.

>>>> Xem thêm:
Tại sao chồng không muốn gần gũi vợ? Nguyên nhân từ tâm lý hay sinh lý?

Chị em đang ở đâu trong cuộc hôn nhân của mình?

Trước khi quyết định bất cứ điều gì, tôi mời chị thử trả lời nhanh mười câu hỏi dưới đây bằng Có hoặc Không, dựa trên cảm nhận thật của mình trong khoảng ba tháng gần nhất.

1. Chồng có chủ động hỏi han cảm xúc của chị trong tuần qua không?
2. Hai người có cùng nhau trò chuyện quá mười lăm phút mỗi ngày không?
3. Chồng có còn thể hiện sự quan tâm khi chị mệt mỏi hoặc ốm đau không?
4. Hai vợ chồng có còn những khoảnh khắc riêng tư, gần gũi không?
5. Chồng có chia sẻ với chị về công việc, dự định của mình không?
6. Chị có cảm thấy được lắng nghe khi nói ra vấn đề của mình không?
7. Hai người có từng cùng nhau lên kế hoạch cho tương lai gần đây không?
8. Chồng có thể hiện sự ghen hoặc quan tâm khi chị đi cùng người khác không?
9. Chị có còn cảm thấy được tôn trọng trong các quyết định gia đình không?
10. Chị có cảm nhận được sự ấm áp khi ở cạnh chồng, dù chỉ là khoảnh khắc nhỏ không?

Nếu chị trả lời Không cho từ một đến ba câu, mối quan hệ có thể đang ở giai đoạn rạn nứt tạm thời, thường xuất phát từ một giai đoạn bận rộn hoặc căng thẳng nhất thời và hoàn toàn có thể cải thiện. Nếu số câu trả lời Không rơi vào khoảng bốn đến bảy câu, đây là dấu hiệu của tình trạng nguội lạnh kéo dài, cần những hành động cụ thể để khơi lại kết nối trước khi mọi thứ đi xa hơn.

Còn nếu hầu hết câu trả lời đều là Không, chị đang ở trong tình trạng hôn nhân trống rỗng, khi ấy việc nhìn thẳng vào vấn đề và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn nên được ưu tiên sớm.

Sống với người chồng không yêu mình phải làm sao?

Đây là phần tôi muốn chị đọc chậm lại, vì mỗi bước đều cần thời gian để thực hiện đúng, không có phép màu nào giải quyết được trong một sớm một chiều.

Bình tĩnh nhận diện, đây có thực sự là không yêu

Trước khi hành động, chị hãy dành thời gian quan sát khách quan dựa trên những dấu hiệu đã nêu ở trên, thay vì chỉ dựa vào cảm giác nhất thời sau một lần cãi vã hay một câu nói vô tâm của chồng. Việc nhận diện đúng bản chất vấn đề là nền tảng để mọi bước tiếp theo đi đúng hướng.

Chăm sóc và phục hồi bản thân trước khi ra quyết định

Rất nhiều chị khi rơi vào tình trạng này có xu hướng dồn hết tâm trí vào việc tìm hiểu xem chồng nghĩ gì, muốn gì, mà quên mất việc chăm sóc chính mình. Tôi từng đồng hành cùng một chị đã có hai con nhỏ, suốt nhiều tháng liền chị gần như không còn thời gian cho bản thân vì cứ loay hoay tìm cách khiến chồng quan tâm trở lại.

Khi chị bắt đầu dành riêng cho mình một khoảng thời gian mỗi ngày, dù chỉ mười lăm phút để đọc sách hoặc đi bộ, tâm trạng của chị dần ổn định hơn hẳn, và lạ thay, chính sự thay đổi đó cũng khiến chồng chị bắt đầu chú ý và tò mò hỏi han nhiều hơn.

Đối thoại chân thành, đúng cách với chồng

Thay vì trách móc hay chất vấn kiểu “anh có còn yêu em không”, chị có thể mở lời nhẹ nhàng hơn, chẳng hạn “gần đây em cảm thấy tụi mình xa cách, em muốn tụi mình dành thời gian nói chuyện nhiều hơn”. Cách nói này không đẩy chồng vào thế phòng thủ, mà mở ra cơ hội để cả hai cùng nhìn lại mối quan hệ một cách bình tĩnh.

Thử làm mới hôn nhân trong một khoảng thời gian có giới hạn

Chị có thể đề xuất cùng chồng thử thay đổi trong khoảng ba đến sáu tháng, với những hành động cụ thể như dành riêng một buổi tối mỗi tuần cho nhau, cùng tham gia một hoạt động mới, hoặc đơn giản là duy trì thói quen trò chuyện trước khi ngủ. Việc đặt ra một mốc thời gian rõ ràng giúp cả hai có động lực cố gắng, đồng thời cũng là cơ sở để chị đánh giá lại tình hình sau khoảng thời gian đó.

Khi nào cần tìm đến chuyên gia, khi nào nên nghĩ đến việc ly thân

Nếu sau quá trình nỗ lực thực sự mà tình hình không cải thiện, hoặc nếu chị nhận thấy những dấu hiệu tổn thương tâm lý nghiêm trọng ở bản thân, đây là lúc nên tìm đến người có chuyên môn để được hỗ trợ, thay vì tự mình xoay xở mãi trong bế tắc. Việc có nên ly hôn khi chồng không yêu hay không không có câu trả lời chung cho tất cả mọi người, mà cần được cân nhắc dựa trên hoàn cảnh cụ thể, mức độ tổn thương và cả những yếu tố liên quan đến con cái.

>>>> Xem thêm:
Chồng không tôn trọng vợ: Dấu hiệu, gốc rễ tâm lý và cách ứng xử để thay đổi mối quan hệ

Minh Trí Thành đồng hành cùng chị em trên hành trình tìm lại hạnh phúc

Tôi, ThS. Nguyễn Thị Lanh, Thạc sĩ Tâm lý và là người sáng lập Học viện Minh Trí Thành, luôn tin rằng mỗi cuộc hôn nhân đều có thể tìm lại sự kết nối nếu người trong cuộc hiểu đúng vấn đề và có phương pháp phù hợp. Triết lý xuyên suốt trong cách tư vấn của cô Lanh là bắt đầu từ việc chữa lành chính người vợ, bởi khi một người phụ nữ vững vàng từ bên trong, cô ấy sẽ có đủ sáng suốt để lựa chọn hướng đi phù hợp nhất cho gia đình mình, dù đó là hàn gắn hay bước tiếp.

Nếu chị đang tìm một nơi để được lắng nghe và có phương pháp cụ thể để đối diện với tình huống của mình, có thể tham khảo thêm cộng đồng “Cha Mẹ Tỉnh Thức” và “Phụ Nữ Tỉnh Thức” cùng hành trình thay đổi bên trong dành riêng cho người vợ tại Minh Trí Thành, nơi cô Lanh cùng đội ngũ đã đồng hành với rất nhiều gia đình từng trải qua những trăn trở tương tự. Chị em có thể liên hệ qua các kênh chính thức của Minh Trí Thành để được lắng nghe và tư vấn phù hợp với hoàn cảnh riêng của mình.

Kết luận

Sống với người chồng không yêu mình là một trong những vết thương âm thầm nhất trong hôn nhân, nhưng không phải là ngõ cụt. Khi chị nhận diện đúng vấn đề, chăm sóc lại chính mình và biết cách đối thoại, con đường phía trước, dù là hàn gắn hay bước tiếp, cũng sẽ trở nên rõ ràng hơn rất nhiều.

Câu hỏi thường gặp khi sống với người chồng không yêu mình

Sống với người chồng không yêu mình có nên tiếp tục vì con không?

Điều này phụ thuộc vào mức độ tổn thương mà chị đang gánh chịu và bầu không khí thực tế trong gia đình. Nếu việc cố gắng duy trì khiến chị kiệt sức và môi trường sống ảnh hưởng tiêu cực đến con, việc tiếp tục chỉ vì con đôi khi lại phản tác dụng. Ngược lại, nếu vẫn còn dư địa để cải thiện, việc cùng nhau nỗ lực vì gia đình vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc.

Làm sao biết chồng thật sự không yêu hay chỉ vụng về trong cách thể hiện?

Chị nên quan sát tổng thể nhiều khía cạnh, gồm giao tiếp, cảm xúc và hành vi, thay vì chỉ dựa vào việc chồng có nói lời yêu thương hay không. Một người chồng vẫn âm thầm lo toan, trách nhiệm với gia đình thường vẫn còn tình cảm, chỉ là ngôn ngữ tình yêu khác với điều chị mong đợi.

Có nên chủ động ly hôn khi chồng không còn yêu vợ không?

Đây là quyết định rất cá nhân, không có câu trả lời đúng cho tất cả mọi trường hợp. Chị nên cân nhắc sau khi đã thực sự nỗ lực đối thoại, thử thay đổi trong một khoảng thời gian nhất định, và tham khảo thêm ý kiến từ người có chuyên môn nếu cảm thấy khó tự mình đưa ra quyết định.

Người chồng đã hết yêu có thể yêu lại vợ được không?

Hoàn toàn có khả năng, đặc biệt nếu nguyên nhân xuất phát từ sự bào mòn cảm xúc do thiếu vun đắp theo thời gian, hơn là từ một nền tảng thiếu tình cảm ngay từ đầu. Điều quan trọng là cả hai cùng nhận ra vấn đề và sẵn sàng thay đổi, vì tình cảm không thể phục hồi chỉ từ một phía.

Sống trong hôn nhân không tình yêu ảnh hưởng đến con cái như thế nào?

Trẻ lớn lên trong môi trường hôn nhân không tình yêu thường quan sát và học theo cách cha mẹ đối xử với nhau, từ đó dễ hình thành những khuôn mẫu chưa đúng về tình yêu và sự gắn bó. Điều này có thể ảnh hưởng đến cách trẻ xây dựng các mối quan hệ thân mật của chính mình khi trưởng thành.