Những thói quen tốt khi đọc sách giúp bạn đọc ít mà hiểu sâu hơn

Những thói quen tốt khi đọc sách không phải là đọc thật nhiều hay đọc mỗi ngày theo lịch cứng nhắc, mà là tập hợp các cách tiếp cận giúp bạn hiểu sâu hơn, nhớ lâu hơn và thực sự ứng dụng được những gì đã đọc. Sự khác biệt nằm ở chất lượng của từng buổi đọc, không phải số lượng trang hoặc số đầu sách hoàn thành trong năm.

Những thói quen tốt khi đọc sách: Đọc nhiều hay đọc đúng cách?

Thói quen đọc sách tốt là thói quen giúp bạn chủ động xử lý nội dung, không chỉ lướt qua từng trang. Điều này có nghĩa là bạn đọc với mục đích rõ ràng, dừng lại để suy nghĩ và kết nối ý tưởng với những gì đã biết, thay vì chỉ tích lũy số lượng.

Một người đọc 50 cuốn sách một năm nhưng không nhớ nội dung hoặc không rút ra được bài học cụ thể nào thực ra chưa có thói quen đọc sách tốt. Trong khi đó, người chỉ đọc 10 cuốn nhưng ghi chú lại những điểm quan trọng, đặt câu hỏi với tác giả và áp dụng vào cuộc sống lại đang xây dựng nền tảng đọc sách thực sự bền vững.

Ranh giới ở đây không phải là số lượng, mà là mức độ tham chiếu chủ động giữa bạn và cuốn sách.

Những thói quen tốt khi đọc sách nên xây dựng từ sớm

Các thói quen dưới đây có giá trị lâu dài và phù hợp với hầu hết thể loại sách, đặc biệt là sách non-fiction, sách phát triển bản thân và sách kiến thức chuyên ngành.

Ảnh minh họa: bàn đọc sách ngăn nắp với sách, bút và ánh đèn vàng ấm    

Đọc với mục đích rõ trước khi bắt đầu

Trước khi mở trang đầu tiên, hãy biết mình muốn lấy gì từ cuốn sách này. Một câu hỏi cụ thể sẽ giúp bạn lọc thông tin và đọc có định hướng thay vì đọc thụ động từng chương.

Ghi chú trong lúc đọc, không đợi đến khi xong

Việc ghi chú ngay khi đọc giúp bạn xử lý thông tin hai lần, một lần khi đọc và một lần khi viết lại bằng ngôn ngữ của chính mình. Không nhất thiết phải dùng bút chì trên lề sách, một tờ giấy riêng hoặc ứng dụng ghi chú trên điện thoại đều phù hợp.

Dừng lại và phản chiếu sau mỗi chương hoặc phần

Thay vì đọc liên tục hết cuốn, hãy dành 2 đến 5 phút sau mỗi phần để tự hỏi: điều này có liên quan đến tình huống nào trong cuộc sống của mình không? Thói quen này hiệu quả hơn đọc nhanh gấp đôi tốc độ.

Chọn môi trường đọc ổn định và ít bị gián đoạn

Không cần phải có phòng đọc riêng, nhưng cần có một khoảng thời gian và không gian đủ yên tĩnh để tập trung. Đọc sách trong lúc xen kẽ điện thoại khiến não bộ không đủ thời gian xử lý sâu.

Đọc lại phần quan trọng thay vì cố đọc thêm sách mới

Nhiều người có thói quen chuyển sang sách tiếp theo ngay sau khi vừa xong. Với nội dung có giá trị, đọc lại phần trọng tâm sau một tuần thường mang lại hiểu biết sâu hơn lần đầu đáng kể.

Trao đổi hoặc viết tóm tắt sau khi đọc xong

Giải thích lại nội dung cho người khác hoặc viết một đoạn tóm tắt ngắn là cách kiểm tra xem bạn thực sự đã hiểu hay chỉ đọc qua. Nếu không giải thích được, đó là dấu hiệu cần đọc lại.

>>>> Xem thêm:
Thói Quen Đọc Sách: Lợi ích và 3 Giai đoạn tạo thói quen nhanh nhất

Sai lầm hay gặp khi mới tập thói quen đọc sách

• Sai lầm phổ biến nhất là đặt mục tiêu theo số lượng sách thay vì theo chất lượng buổi đọc. Khi bạn cam kết đọc 30 cuốn trong năm, áp lực hoàn thành sách sẽ lấn át việc đọc chậm và hiểu sâu.

• Cưỡng ép bản thân đọc khi đang mệt hoặc mất tập trung. Trong trạng thái đó, não không xử lý thông tin hiệu quả và bạn sẽ phải đọc lại dù sao. Nghỉ ngắn thường tốt hơn cố đọc cho xong chỉ tiêu ngày.

• Bỏ qua giai đoạn sau đọc. Phần lớn giá trị của đọc sách không nằm trong lúc đọc mà nằm ở thời điểm bạn kết nối nội dung với bối cảnh thực tế của mình, và thời điểm đó xảy ra sau khi bạn đã gập sách lại.

• Chọn sách theo xu hướng thay vì theo nhu cầu thực sự. Đọc một cuốn sách phù hợp với giai đoạn hiện tại của bản thân sẽ hiệu quả hơn nhiều so với đọc một cuốn đang được nhiều người giới thiệu nhưng không liên quan đến vấn đề bạn đang đối mặt.

     Ảnh minh họa     người trẻ ghi chú lại nội dung sau khi đọc xong một cuốn sách

>>>> Xem thêm:
Xây Dựng Thói Quen Tốt: Phương Pháp Khoa Học Để Thay Đổi Bản Thân Bền Vững

Nên bắt đầu từ thói quen nào nếu bạn mới đọc sách

Người mới bắt đầu không cần áp dụng tất cả các thói quen trên cùng một lúc. Cách tốt nhất là chọn một hoặc hai thói quen đơn giản nhất và duy trì đủ lâu để chúng trở thành phản xạ tự nhiên trước khi thêm vào thói quen khác.

Nếu bạn chưa có thói quen đọc sách đều đặn, hãy bắt đầu với hai điều: đặt mục đích trước khi đọc và ghi chú ít nhất một điểm sau mỗi buổi. Hai bước này đủ để tạo ra sự khác biệt rõ rệt về mức độ hiểu và nhớ mà không tạo thêm quá nhiều áp lực.

Nếu bạn đã đọc sách thường xuyên nhưng cảm thấy không đọng lại nhiều, bước tiếp theo phù hợp hơn là thêm thói quen phản chiếu sau chương và tóm tắt sau khi xong sách. Đây là hai điểm tạo ra bước nhảy lớn nhất về chiều sâu.

Kết luận

Sách phù hợp với từng giai đoạn và thói quen phù hợp với từng người đọc. Điều quan trọng là bắt đầu từ nơi bạn đang đứng, không phải từ nơi bạn nghĩ mình nên đứng. Cô Lanh hy vọng những thói quen tốt khi đọc sách trên giúp bạn tìm được nhịp đọc sách thực sự phù hợp với mình, thay vì phải chạy theo một công thức cứng nhắc của người khác.