Dạy bé vẽ tranh phong cảnh: Hướng dẫn từng bước & gợi ý cho cha mẹ

Dạy bé vẽ tranh phong cảnh không cần bé phải có năng khiếu đặc biệt, cũng không cần ba mẹ biết vẽ giỏi. Chỉ cần một tờ giấy, bộ màu và chút kiên nhẫn, anh chị hoàn toàn có thể cùng con tạo ra những bức tranh làng quê thật đáng yêu. Bài viết này sẽ hướng dẫn anh chị từng bước cụ thể, kèm gợi ý thực tế để buổi vẽ cùng bé trở nên vui và ý nghĩa hơn.

Lợi ích của việc dạy bé vẽ tranh phong cảnh

Nhiều ba mẹ nghĩ rằng vẽ tranh chỉ dành cho trẻ có năng khiếu vẽ. Thực ra không phải vậy. Tôi thấy lợi ích của việc vẽ nằm ở chỗ khác hoàn toàn, không phải ở chuyện bức tranh đẹp hay xấu. Dạy bé vẽ tranh phong cảnh mang lại ít nhất 5 lợi ích thực tế mà anh chị có thể quan sát được ngay trong quá trình con học.

Phát triển tư duy quan sát và nhận thức không gian

Khi bé ngồi vẽ một bức tranh phong cảnh, bé buộc phải chú ý đến thế giới xung quanh theo cách chủ động hơn: bầu trời hôm nay màu gì, mái nhà có hình dạng ra sao, cây cối cao thấp, gần xa thế nào. Đây là nền tảng của tư duy không gian và khả năng quan sát, rất quan trọng cho việc học toán hình học, khoa học tự nhiên và nhiều môn khác về sau.

Rèn tính kiên nhẫn và khả năng tập trung

Tranh phong cảnh có nhiều chi tiết: nhà, cây, người, ruộng đồng, bầu trời. Hoàn thành một bức tranh như vậy đòi hỏi bé phải kiên trì ngồi đủ lâu, thử đi thử lại cho đến khi hài lòng. Đó là bài tập rèn luyện sự tập trung mà không cần ép buộc, vì bé đang làm điều mình thích.

Hỗ trợ kỹ năng vận động tinh

Vẽ phong cảnh giúp bé quen dần với việc cầm bút, điều chỉnh lực tay và kiểm soát nét vẽ. Những kỹ năng vận động nhỏ này sẽ giúp bé tự tin hơn và ít bỡ ngỡ hơn khi bắt đầu học viết ở trường.

Giảm căng thẳng và tạo không gian thư giãn

Vẽ tranh là hoạt động bé làm hoàn toàn theo ý mình, không có đề kiểm tra, không có điểm số. Đây là khoảng thời gian bé được xả bỏ áp lực, ngồi yên và làm điều gì đó chỉ vì niềm vui thuần túy, điều ngày càng hiếm trong lịch sinh hoạt dày đặc của trẻ em hiện nay.

Bồi đắp tình yêu thiên nhiên và quê hương

Với những bức tranh về làng quê, cánh đồng, dòng sông, bé được tiếp xúc với hình ảnh đất nước theo cách gần gũi và tình cảm nhất. Không cần giảng giải dài dòng, chính tay bé vẽ ra bức tranh đó đã là cách gieo tình yêu thiên nhiên hiệu quả hơn nhiều bài học thuộc lòng.

Hướng dẫn dạy bé vẽ tranh phong cảnh đơn giản theo từng bước

Dạy bé vẽ tranh phong cảnh không hề khó, anh chị chỉ cần biết cách dạy sao cho phù hợp. Dưới đây là cách vẽ tranh phong cảnh làng quê mà tôi thấy phù hợp nhất cho trẻ bắt đầu, dễ làm theo và kết quả trông rất đáng yêu ngay từ lần đầu, theo đúng 12 bước minh họa:

1. Vẽ đường chân trời: Dùng bút chì vẽ một đường kẻ ngang ở khoảng giữa tờ giấy, chia bức tranh thành phần bầu trời ở trên và mặt đất ở dưới.
2. Vẽ con đường: Từ một điểm trên đường chân trời, vẽ hai đường xiên chụm lại ở trên và xòe rộng dần khi xuống phía dưới tờ giấy, tạo thành con đường làng chạy dài về phía người xem.
3. Vẽ ngôi nhà lớn: Ngay sát đường chân trời, một bên con đường, vẽ ngôi nhà với mái nhọn hình tam giác liền với thân nhà, thêm một ô cửa nhỏ ở giữa.
4. Vẽ ngôi nhà nhỏ: Vẽ thêm một ngôi nhà thấp và nhỏ hơn ngay bên cạnh ngôi nhà lớn, cũng theo dạng mái nhọn đơn giản.
5. Vẽ thân cây: Ở phía bên kia con đường, vẽ thân cây với vài nét xoắn nhẹ tạo cảm giác vỏ cây sần sùi.
6. Vẽ tán cây: Vẽ tán lá hình tròn xoăn ở phía trên thân cây.
7. Vẽ hàng rào: Vẽ hàng rào gỗ chạy dọc theo mép con đường, phía sau ngôi nhà nhỏ, gồm các cột đứng nối với vài thanh ngang.
8. Vẽ người: Vẽ một hình người đơn giản đội nón lá, đứng giữa con đường, hướng về phía người xem. Người que hay hình người đơn giản là hoàn toàn ổn, bé không cần vẽ chi tiết.
9. Vẽ các đường ruộng: Vẽ thêm các đường kẻ ngang song song ở hai bên con đường, gợi lên những thửa ruộng lúa trải dài.
10. Hoàn thiện nét vẽ: Rà lại toàn bộ các nét bằng bút đậm hơn (bút lông kim hoặc bút chì đậm) để làm rõ hình, xóa bớt các nét phác thảo còn thừa.
11. Tô màu: Bé có thể dùng bút màu sáp, màu chì hoặc màu nước tùy theo những gì có sẵn trong nhà. Gợi ý theo tranh mẫu: mái nhà màu đỏ nâu, tường nhà màu vàng kem nhạt, thân cây nâu và tán cây xanh đậm, con đường màu vàng nâu đất, hai bên ruộng xanh lá cây, bầu trời xanh nhạt, hàng rào nâu gỗ, nón lá vàng nhạt.
12. Tranh hoàn chỉnh: Tô màu kín hết các phần còn lại của bức tranh là bé đã hoàn thành một bức tranh phong cảnh làng quê đầy đủ.

Anh chị nên để bé tự quyết định nhà lớn hay nhỏ, cây cao hay thấp, hàng rào dài hay ngắn, màu sắc theo ý thích. Đây là cơ hội để bé luyện tập cảm nhận về tỉ lệ, bố cục và màu sắc mà không có đáp án đúng hay sai. Nếu bé muốn vẽ nhà màu hồng hay cây màu tím, cứ để bé làm theo ý mình, sáng tạo không cần phải giống thật.

Một số tranh mẫu để bé lấy ý tưởng

Ngoài phong cảnh làng quê, còn có rất nhiều chủ đề dạy bé vẽ tranh phong cảnh khác mà anh chị có thể cho bé khám phá tùy theo độ tuổi và sở thích:

Dạy bé vẽ tranh phong cảnh biển, đại dương và cây dừa

Phong cảnh biển và đại dương là lựa chọn phổ biến, đặc biệt với bé đã được đi biển hoặc hay xem hình biển. Bé có thể vẽ những con sóng đơn giản, chiếc thuyền buồm, cát trắng và vài con cua hay sao biển. Màu xanh của biển và nắng vàng của bãi cát tạo ra bức tranh tươi sáng rất dễ tô.

Dạy bé vẽ tranh phong cảnh núi, mây và ông mặt trời

Phong cảnh núi rừng hợp với bé thích vẽ cây cối. Bé có thể thử dạy bé vẽ cây theo nhiều hình dạng khác nhau: cây thông nhọn, cây lá tròn, hay dạy bé vẽ cây dừa với thân cao thẳng và tàu lá xòe ra. Thêm vào đó một dãy núi đơn giản ở phía xa là đủ thành một bức tranh thiên nhiên hoàn chỉnh.

Bé cũng có thể vẽ bầu trời với đám mây và cầu vồng sau cơn mưa. Dạy bé vẽ đám mây rất dễ: chỉ cần vài hình bầu dục xếp cạnh nhau là xong. Cầu vồng bảy màu thì bé thích lắm vì được dùng đủ loại màu cùng lúc. Đây là bức tranh mà ngay cả bé 4-5 tuổi cũng hoàn thành được dễ dàng.

Dạy bé vẽ tranh phong cảnh 4 mùa

Với bé lớn hơn một chút, có thể thử tranh phong cảnh theo mùa: mùa xuân với dạy bé vẽ cành đào hồng rực, mùa hè với nắng và biển, mùa thu với lá vàng rơi, hay mùa đông với tuyết trắng. Mỗi mùa có màu sắc đặc trưng riêng và là bài tập phối màu rất hay cho bé.

Một số gợi ý khi dạy bé vẽ tranh phong cảnh tại nhà

• Chuẩn bị không gian trước khi bắt đầu: Chọn góc có đủ ánh sáng tự nhiên để bé nhìn rõ màu sắc. Trải tờ báo cũ hoặc khăn vải lên bàn trước, vì khi bé không lo bẩn đồ đạc, bé vẽ tự nhiên và phóng khoáng hơn hẳn. Không nên để tivi hay điện thoại mở gần đó vì bé rất dễ bị phân tâm khi mới bắt đầu tập trung.
• Không cần sắm đủ thứ ngay từ đầu: Bút chì và bút màu sáp là đủ cho bé mới bắt đầu. Khi bé đã quen hơn, anh chị có thể thử thêm màu nước: loại chất liệu này khó kiểm soát hơn nhưng lại tạo ra sự ngạc nhiên dễ chịu vì bé không bao giờ đoán trước được màu sẽ loang ra thế nào. Không cần mua bộ 36 màu, một hộp 12 màu cơ bản là bé đã vẽ được đủ mọi chủ đề rồi.
• Ngồi vẽ cùng con, đừng chỉ đứng nhìn: Đây là điều Lanh tôi hay nhắc nhất. Anh chị không cần vẽ đẹp, chỉ cần ngồi cạnh và cùng làm trên tờ giấy của mình. Bé sẽ tự tin hơn, ít sợ sai hơn, và buổi vẽ trở thành khoảng thời gian thực sự có chất lượng giữa hai người.
• Hỏi thay vì sửa: Khi bé vẽ nhà màu tím hay mặt trời màu xanh, bản năng của nhiều ba mẹ là sửa lại cho “đúng”. Nhưng trong vẽ tranh sáng tạo, không có đúng hay sai. Thay vì nói “con vẽ sai rồi”, hãy hỏi “nhà của mình màu gì vậy con?” và để bé kể câu chuyện của bé. Nhiều khi bé có lý do riêng rất hay ho mà anh chị không ngờ đến.
• Gắn tranh với ký ức thực của bé: Nếu gia đình vừa đi du lịch biển, về quê hay đi công viên, hãy gợi ý bé vẽ lại cảnh đó. Bé sẽ có nhiều thứ để kể hơn khi vẽ từ ký ức, và bức tranh đó trở thành kỷ niệm theo cách rất đặc biệt. Anh chị có thể treo lên tường hay giữ lại thành album, bé sẽ rất tự hào khi thấy tác phẩm của mình được coi trọng.

Kết luận

Dạy bé vẽ tranh phong cảnh đơn giản là hoạt động bất kỳ gia đình nào cũng có thể thực hiện tại nhà mà không cần chuẩn bị gì phức tạp. Quan trọng hơn kỹ thuật là không khí anh chị tạo ra: thoải mái, không áp lực, và đầy sự tò mò cùng nhau. Bắt đầu từ bốn bước đơn giản trong bài, để bé tự do chọn màu và kể câu chuyện của riêng mình qua từng nét vẽ.