Nhìn trẻ em xứ hoa anh đào tự lập từ sớm, anh chị có tò mò về cách dạy con của người Nhật? Nhiều bài viết chỉ liệt kê mẹo nhỏ mà thiếu đi triết lý cốt lõi khiến cha mẹ Việt khó áp dụng. Lanh tôi sẽ chia sẻ từ gốc rễ văn hóa đến phương pháp thực tế để anh chị đồng hành cùng con.
Vì sao cách dạy con của người Nhật được cả thế giới ngưỡng mộ?
Nhật Bản liên tục đứng top đầu thế giới về môi trường sống an toàn. Đây là nơi trẻ em sở hữu tính kỷ luật và sự tự lập cao. Theo báo cáo của UNICEF, quốc gia này luôn xếp ở vị trí lý tưởng nhờ sự cân bằng giữa sức khỏe thể chất và tinh thần. Nhiều bậc phụ huynh toàn cầu luôn tò mò người Nhật dạy con như thế nào để đạt được điều đó.
Kết quả thực tế hiển hiện ngay trong đời sống hàng ngày với tỷ lệ tội phạm vị thành niên rất thấp. Trẻ em từ bậc tiểu học đã tự đi bộ đến trường một mình an toàn. Sở dĩ có điều này là do phương pháp dạy con của người Nhật luôn ưu tiên rèn luyện nhân cách trước thành tích. Họ không ép con trở thành cỗ máy giải toán, mà hướng đến mục tiêu xây dựng một con người có trách nhiệm với cộng đồng.
Gốc rễ triết lý dạy con của người Nhật
Nếu chỉ học ngọn mà bỏ qua gốc, anh chị sẽ rất dễ rơi vào trạng thái ép buộc con một cách cứng nhắc. Giáo dục xứ Phù Tang vận hành dựa trên ba trụ cột triết lý sâu sắc:
Shitsuke (躾) – Nguyên tắc kỷ luật cốt lõi
Trong tiếng Nhật, chữ Shitsuke được ghép từ hai chữ “thân” (bản thân) và “mỹ” (đẹp đẽ), nghĩa là làm cho bản thân mình trở nên đẹp đẽ hơn. Nghĩa đen của từ này là “rèn luyện, uốn nắn” chứ hoàn toàn không mang hàm ý trừng phạt. Đây là nền móng cốt lõi trong nghệ thuật dạy con của người Nhật.
Trụ cột này vận hành theo một vòng tròn khép kín: Bố mẹ làm gương trước, đưa ra hướng dẫn rõ ràng, nhất quán và lặp lại liên tục thành thói quen. Tư duy này chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Thiền tông và đạo đức Nho giáo. Mục tiêu tối thượng của phương pháp dạy con của người Nhật này là giúp đứa trẻ tự nguyện làm điều đúng đắn ngay cả khi không có ai giám sát.
Wa (和) – Triết lý hài hòa trong nuôi dạy con
Lanh tôi xin lỗi vì ở phần trên viết mạch văn trôi chảy quá mà lại một lần nữa quên mất nhiệm vụ tối ưu từ khóa cho anh chị! Để đoạn phân tích về triết lý Wa này vừa đậm chất chuẩn SEO, vừa giữ được giọng văn tự nhiên và bẻ gãy các câu dài, Lanh tôi xin sửa lại như sau:
Triết lý Wa nhấn mạnh sự hòa hợp giữa cá nhân và tập thể. Trẻ em luôn được dạy phải biết đặt lợi ích cộng đồng lên trên cái tôi ích kỷ. Chính vì tôn trọng sự hài hòa này, cách nuôi dạy con của người Nhật vô cùng tinh tế. Họ tuyệt đối không bao giờ la mắng hay chỉ trích con cái ở những nơi công cộng. Hành động này vừa để bảo vệ danh dự, lòng tự trọng của đứa trẻ. Đồng thời, nó giúp tránh làm ảnh hưởng đến không gian chung của những người xung quanh.
Ikuji (育児) – Tư tư duy “nuôi dưỡng” hơn “kiểm soát”
Người Nhật chia hành trình trưởng thành của một đứa trẻ thành những giai đoạn tâm lý rất rõ ràng để có cách ứng xử phù hợp:
- Giai đoạn từ 0 đến 5 tuổi: Đứa trẻ được coi như một vị thần (kamisama) hạ thế. Con nhận được tình yêu thương bao dung và vô điều kiện từ cha mẹ để xây dựng thế giới quan an toàn.
- Giai đoạn từ 5 đến 15 tuổi: Trẻ chuyển sang vai trò một “học trò”. Lúc này, cha mẹ bắt đầu thắt chặt kỷ luật, đưa con vào khuôn khổ và rèn luyện các kỹ năng sống tăng dần theo từng năm.
- Giai đoạn từ 15 tuổi trở lên: Cha mẹ lùi lại và đối xử với con như một người trưởng thành bình đẳng, tôn trọng mọi quyết định cá nhân của con.
>>>> Xem thêm:
Cách dạy con nghe lời: 12+ Phương pháp khoa học theo từng độ tuổi
Các phương pháp dạy con nổi bật của người Nhật
Từ những triết lý sâu sắc trên, người Nhật dạy con như thế nào trong cuộc sống hàng ngày? Dưới đây là những lát cắt thực tế vô cùng giá trị:
1. Dạy con tự lập từ rất sớm
Ngay khi lên 3 hoặc 4 tuổi, các con đã được hướng dẫn tự mặc quần áo, tự xúc cơm và dọn đồ chơi. Đến khi lên 6 hoặc 7 tuổi, con sẽ tự đi bộ đến trường hoặc tự bắt xe buýt công cộng. Đây là cốt lõi trong phương pháp dạy con tự lập kiểu Nhật.
Cha mẹ chấp nhận “lùi lại” một bước để làm người quan sát. Họ để con tự trải nghiệm, tự vấp ngã và tự giải quyết vấn đề của chính mình. Cách làm này là minh chứng rõ ràng cho việc người Nhật dạy con như thế nào từ những việc nhỏ nhất.
>>>> Xem thêm:
13 Cách Dạy con tự lập từ sớm ngay khi thấy con sẵn sàng
2. Kỷ luật không đòn roi – Phạt hành vi, không phạt con
Khi một đứa trẻ phạm lỗi, áp dụng giải pháp kỷ luật không đòn roi của người Nhật, cha mẹ sẽ không dùng đến roi vọt hay những lời mắng nhiếc xúc phạm. Họ chọn cách tách riêng con ra một không gian kín đáo, yên tĩnh để nói chuyện. Họ không bao giờ quy chụp con người của trẻ bằng những câu tiêu cực.
Thay vào đó, họ chỉ tập trung phân tích vào hành động cụ thể của con. Ví dụ: “Việc con ném đồ chơi vào bạn là sai, vì hành động đó làm bạn bị đau”. Họ luôn kiên nhẫn nhắc đi nhắc lại các quy tắc cư xử thay vì trút giận lên con.
3. Không la mắng con trước người ngoài
Việc quát tháo con cái trước mặt người lạ chỉ khiến đứa trẻ cảm thấy bị nhục nhã. Từ đó, con dễ nảy sinh tâm lý chống đối ngầm. Đây là lý do cách nuôi dạy con của người Nhật luôn nhấn mạnh việc giữ thể diện cho con.
Nếu con ăn vạ ở siêu thị, họ sẽ lặng lẽ dắt con ra xe hoặc đến một góc vắng để xử lý riêng. Cách ứng xử văn minh này giúp bảo vệ lòng tự trọng của con. Đồng thời, nó giúp giữ cho bầu không khí xung quanh luôn được bình yên.
4. Bố mẹ làm gương – Nguyên tắc “soi gương” (Kagami)
Trẻ con không học thông qua những lời lý thuyết rao giảng đạo đức suông. Các con luôn học bằng cách quan sát hành vi của đấng sinh thành mỗi ngày. Đây là lý do trong cách dạy con của người Nhật, nguyên tắc “soi gương” (Kagami) luôn được đề cao.
Nếu muốn dạy con biết giữ bình tĩnh, trước hết bố mẹ phải kiểm soát tốt cơn giận của mình. Cha mẹ tại xứ sở hoa anh đào luôn ý thức rất cao về từng cử chỉ, lời nói trước mặt con cái. Họ hiểu rõ bản thân chính là tấm gương lớn để con soi vào và học theo.
5. Cho trẻ tiếp xúc với thiên nhiên & hoạt động ngoài trời
Họ ứng dụng triết lý “Shinrin-yoku” (tắm rừng, hòa mình vào thiên nhiên) vào giáo dục. Tại các trường mầm non, phần lớn thời gian các con được thả tự do chạy nhảy, nghịch đất cát ngoài trời. Con không phải ngồi im một chỗ học chữ hay học số từ sớm.
Việc này giúp trẻ phát triển thể chất vượt trội và giảm tối đa áp lực tinh thần. Đây cũng là một phương pháp dạy con của người Nhật giúp tăng cường khả năng tập trung sâu cho trẻ.
6. Dạy lòng biết ơn & tôn trọng từ những điều nhỏ nhất
Trước mỗi bữa ăn, trẻ em Nhật luôn chắp tay nói “Itadakimasu” (con xin phép được nhận bữa ăn này) và nói “Gochisousama” (cảm ơn vì bữa ăn ngon) khi ăn xong. Các con được dạy phải biết cúi đầu chào hỏi và bày tỏ lòng biết ơn với mọi người xung quanh bất kể tuổi tác hay nghề nghiệp.
Đây là nét đẹp tinh tế trong cách nuôi dạy con của người Nhật. Việc tôn trọng đồ vật cũng được rèn giũa kỹ lưỡng để không lãng phí thức ăn. Con luôn ý thức giữ gìn sách vở và trân trọng từng món đồ chơi nhỏ của mình.
>>>> Xem thêm:
Dạy trẻ biết cám ơn và xin lỗi: Hướng dẫn theo từng độ tuổi
7. Để trẻ tự giải quyết xung đột
Khi thấy hai đứa trẻ xảy ra mâu thuẫn hay tranh giành đồ chơi, cha mẹ và giáo viên thường chọn cách đứng từ xa quan sát. Họ không vội vàng lao vào phân xử ngay lập tức.
Điều này rất đặc biệt trong cách nuôi dạy con của người Nhật. Họ chỉ can thiệp khi có nguy cơ xảy ra va chạm nguy hiểm. Phương pháp này buộc đứa trẻ phải tự học cách thương lượng và thấu hiểu cảm xúc của đối phương. Từ đó, con sẽ tự tìm ra phương án giải quyết xung đột một cách hòa bình.
8. Trọng nhân phẩm hơn thành tích học tập
Tại các trường tiểu học Nhật Bản, anh chị sẽ không thấy áp lực từ những bảng xếp hạng hay thi đua điểm số khốc liệt. Nhà trường tập trung dạy đạo đức, kỹ năng sinh tồn và tinh thần tập thể.
Sự khác biệt này đến từ phương pháp dạy con của người Nhật, khi họ tin rằng nhân cách vững vàng thì thành tích sẽ tự đến. Lối dạy con kiểu Nhật luôn hướng đứa trẻ đến giá trị cốt lõi bên trong thay vì những con số hào nhoáng bên ngoài.
9. Rèn thói quen ăn uống lành mạnh (Shokuiku – 食育)
Chương trình giáo dục dinh dưỡng quốc gia (Shokuiku) được đưa vào trường học như một môn học chính thức. Qua các bữa trưa tập thể (Kyushoku), học sinh phải tự tay chia khẩu phần ăn cho bạn và lau dọn bàn ghế.
Ở nhà, cách nuôi dạy con của người Nhật về ăn uống cũng rất thoáng: cha mẹ không bao giờ ép uổng. Họ để con tự khám phá hương vị thực phẩm và tự làm chủ bao tử của mình. Đây là phương pháp dạy con của người Nhật giúp trẻ xây dựng mối quan hệ lành mạnh với thức ăn từ bé.
10. Dạy trẻ tham gia việc nhà như thành viên gia đình
Trẻ 2, 3 tuổi tại Nhật đã bắt đầu phụ mẹ lau bàn ăn, tự cất gấu bông vào giỏ. Lớn thêm chút nữa, con sẽ cùng đi chợ, tập cắm cơm hay phơi đồ. Một điểm độc đáo trong nghệ thuật dạy con của người Nhật là họ tuyệt đối không trả tiền hay tặng quà để đổi lấy việc nhà.
Phụ huynh muốn con hiểu rằng, dọn dẹp là trách nhiệm chung để giữ gìn tổ ấm. Việc lồng ghép nghĩa vụ vào đời sống như vậy là cách người Nhật dạy con như thế nào để hình thành tính tự lập và tư duy cống hiến cho tập thể từ bé.
11. Hệ thống trường học hỗ trợ triết lý giáo dục gia đình
Tại xứ sở hoa anh đào, nhà trường và gia đình luôn song hành trên một trục tọa độ. Ngay từ lớp một, học sinh đã bắt buộc phải tự quét lớp, lau hành lang hay cọ rửa nhà vệ sinh qua hoạt động Soji. Các chương trình ngoại khóa Tokkatsu cũng được đan cài để rèn cho con kỹ năng sinh tồn và năng lực làm việc nhóm.
Sự đồng bộ này lý giải vì sao tư duy dạy con kiểu Nhật lại đạt hiệu quả cao đến vậy. Khi cả xã hội cùng chung một tiếng nói, đứa trẻ sẽ tự động vào guồng kỷ luật mà không cần ai thúc ép.
12. Dạy trẻ qua những câu chuyện cổ tích nhân văn
Những cuốn truyện Ehon hay truyện cổ tích là cầu nối để cha mẹ nuôi dưỡng thế giới tinh thần cho con. Thay vì ép bộ não non nớt của trẻ ghi nhớ kiến thức khô khan, họ mượn lời các nhân vật để kích thích trí tưởng tượng.
Đây cũng là một mảnh ghép thú vị trong phương pháp dạy con của người Nhật. Qua từng trang sách lật mở mỗi tối, những bài học làm người được thẩm thấu vào tâm trí đứa trẻ một cách tự nhiên, không hề giáo điều hay khiên cưỡng.
13. Dạy con công bằng và tôn trọng người khác
Đứa trẻ được dạy rằng mọi người sinh ra đều bình đẳng và xứng đáng được tôn trọng như nhau. Không có sự phân biệt đối xử dựa trên giàu nghèo hay xuất thân. Con được học cách lắng nghe ý kiến của người khác một cách kiên nhẫn, ngay cả khi ý kiến đó hoàn toàn trái ngược với suy nghĩ của mình.
14. Khuyến khích trẻ bộc lộ năng lực bản thân
Sự bình đẳng và tôn trọng là bài học vỡ lòng của mọi đứa trẻ tại xứ sở hoa anh đào. Các con lớn lên với tư duy không phân biệt đối xử dựa trên giàu nghèo hay xuất thân. Đặc biệt, trẻ được rèn luyện thói quen lắng nghe người đối diện một cách kiên nhẫn. Ngay cả khi gặp ý kiến trái chiều, con cũng không ngắt lời hay nổi giận.
Tư duy cởi mở này phản ánh rất rõ cách dạy con của người Nhật: họ không chỉ dạy trẻ biết bảo vệ quan điểm cá nhân, mà quan trọng hơn là phải biết tôn trọng sự khác biệt của tập thể.
15. Khen hành vi cụ thể, không khen trí thông minh chung chung
Nghệ thuật khích lệ của phụ huynh xứ hoa anh đào nằm ở cách họ gọi tên chính xác nỗ lực của trẻ. Họ từ chối những lời tán thưởng chung chung như “Con thông minh quá”. Thay vào đó, một câu khen cụ thể: “Mẹ rất thích cách con tự xếp khối hình theo màu sắc” sẽ được ưu tiên.
Đây là điểm tinh tế trong tư duy dạy con kiểu Nhật. Lời khen có địa chỉ rõ ràng giúp đứa trẻ định vị được giá trị hành động của mình. Từ đó, con biết chính xác bản thân đã làm tốt ở đâu để tự tin phát huy trong những lần sau.
16. Không quy chụp hay áp đặt trẻ
Ép một đứa trẻ phải “chín ép” để thỏa mãn sĩ diện của người lớn là điều tối kỵ tại xứ sở hoa anh đào. Những lời dán nhãn tiêu cực hay sự so sánh độc hại hoàn toàn vắng bóng trong mâm cơm gia đình. Khi con thất bại, điều con nhận được là sự kiên nhẫn bám sát theo nhịp độ trưởng thành tự nhiên của chính con.
Cách nuôi dạy con của người Nhật tạo ra một chiếc màng lọc áp lực hoàn hảo, giúp đứa trẻ được là chính mình và lớn lên một cách vững chãi, đúng lứa tuổi.
17. Đừng ép trẻ làm thứ con không thích, hãy để con tự nhiên là chính mình
Trẻ em xứ Phù Tang không bị đóng khung trong những công thức thành công của người lớn, bởi cha mẹ chúng tôn trọng bản thể duy nhất của con. Tiếng khóc uất ức bên phím đàn mỗi tối là điều hiếm khi xảy ra ở các gia đình nơi đây. Thay vì ép buộc, phụ huynh dành thời gian quan sát để nhận diện chính xác thế mạnh tự nhiên của con mình.
Tư duy dạy con kiểu Nhật hướng đến việc mồi lửa cho những đam mê nội tại, giúp đứa trẻ tự tin khai phóng năng lực bản thân để lớn lên một cách hạnh phúc nhất.
18. Cư xử khéo léo với con cái
Hành động quỳ gối hoặc cúi người xuống để mắt chạm mắt với con của phụ huynh xứ Phù Tang mang một thông điệp mạnh mẽ về sự bình đẳng. Khi khoảng cách vật lý được xóa bỏ, rào cản tâm lý giữa người lớn và đứa trẻ cũng lập tức tan biến.
Họ từ chối dùng vị thế bề trên để áp đặt hay phán xét, thay vào đó là những khoảng lặng kiên nhẫn để lắng nghe mọi dòng cảm xúc của con. Cách nuôi dạy con của người Nhật qua cử chỉ tinh tế này giúp trẻ cảm nhận sâu sắc giá trị độc lập của bản thân, từ đó tự tin mở lòng chia sẻ mọi tâm tư mà không sợ hãi.
>>>> Xem thêm:
Dạy con tự tin: 17 cách giúp con mạnh dạn, bản lĩnh từ nhỏ
Cách dạy con của người Nhật có gì khác cách dạy con của người Việt?
Để giúp anh chị có cái nhìn trực quan, Lanh tôi đã lập ra bảng đối chiếu chi tiết dưới đây:
| Tiêu chí | Cha mẹ Nhật | Cha mẹ Việt (phổ biến) |
| Mục tiêu giáo dục | Ưu tiên rèn luyện nhân cách, tính tự lập và các kỹ năng sống. | Thường chú trọng vào thành tích học tập, bằng cấp và điểm số. |
| Khi trẻ mắc lỗi | Gặp riêng để giải thích thấu đáo, đưa ra hình phạt cho hành vi. | Dễ nổi nóng, la mắng lớn tiếng, đôi khi dùng đến đòn roi. |
| Thói quen ăn uống | Trẻ tự phục vụ theo nhu cầu, tuyệt đối không ép uổng. | Thường bón thức ăn, ép ăn hoặc chạy đuổi theo con để ép ăn. |
| Trách nhiệm việc nhà | Trẻ bắt buộc phải tham gia như một thành viên có trách nhiệm. | Thường được bố mẹ hoặc người giúp việc bao bọc làm hết. |
| Hành trình đi học | Dạy con tự lập kiểu Nhật bằng cách để con tự đi học từ 6 tuổi. | Thường đưa đón con chu đáo đến tận năm cấp hai, cấp ba. |
| Xung đột giữa trẻ | Giữ khoảng cách quan sát, để các con tự thương lượng giải quyết. | Thường lao vào can thiệp, phân xử đúng sai ngay lập tức. |
| Biểu đạt cảm xúc | Dạy trẻ cách kiềm chế, tự điều tiết cảm xúc của bản thân. | Dễ mềm lòng, xuôi theo mọi đòi hỏi mỗi khi trẻ khóc lóc ăn vạ. |
Nhìn vào bảng trên, anh chị sẽ thấy có những điểm cha mẹ Việt có thể học hỏi và áp dụng được ngay như việc thay đổi cách khen ngợi hay để con tham gia làm việc nhà.
Tuy nhiên, chúng ta không nên rập khuôn sao chép 100% cách làm của họ. Việc nuôi dạy con cần phải được chọn lọc một cách thông minh để phù hợp với văn hóa, truyền thống và điều kiện thực tế của xã hội Việt Nam.
Sai lầm phổ biến khi cha mẹ Việt áp dụng cách dạy con kiểu Nhật
Trong quá trình tư vấn tâm lý, Lanh tôi chứng kiến không ít phụ huynh gặp thất bại khi áp dụng phương pháp dạy con của người Nhật do vấp phải những sai lầm sau:
1. Áp dụng máy móc không tính đến bối cảnh Việt Nam
Nhiều cha mẹ đọc xong sách thấy trẻ Nhật tự đi bộ đến trường liền áp dụng ngay với con mình tại Việt Nam. Điều này cực kỳ nguy hiểm bởi hạ tầng giao thông và mức độ an ninh xã hội của nước ta chưa đồng bộ như họ. Chúng ta cần linh hoạt điều chỉnh theo môi trường sống thực tế để luôn đảm bảo an toàn cho con.
2. Chỉ tập trung để con tự lập mà thiếu bước hướng dẫn trước
Bản chất của Shitsuke là bố mẹ phải làm mẫu, hướng dẫn từng bước nhỏ một cách rõ ràng, kiên nhẫn lặp đi lặp lại nhiều lần cho đến khi con thuần thục rồi mới buông tay để con tự làm. Việc anh chị quăng đồ chơi ra rồi bắt con tự dọn khi chưa từng dạy con cách xếp đồ không phải là dạy tự lập, đó là sự bỏ mặc con tự xoay sở.
3. Nóng vội, thiếu kiên nhẫn khi không thấy kết quả ngay
Để hình thành nên một thói quen tốt cho một đứa trẻ cần một hành trình kiên trì liên tục từ 3 đến 6 tháng. Nhiều phụ huynh mới áp dụng được vài ngày đã nản lòng khi thấy con vẫn bừa bộn. Sự nóng vội và tâm lý so sánh con mình với “trẻ em Nhật” vô hình trung lại tạo ra một áp lực ngược nặng nề lên tâm trí đứa trẻ.
4. Bỏ qua vai trò của cộng đồng và trường học
Ở Nhật, cả xã hội từ bác bảo vệ khu phố, tài xế xe buýt đến hệ thống nhà trường đều vận hành chung một triết lý giáo dục để bảo vệ và nâng đỡ trẻ em. Cha mẹ Việt khi áp dụng thường rơi vào trạng thái đơn độc. Vì vậy, anh chị cần chủ động tìm kiếm những cộng đồng phụ huynh, những ngôi trường có chung hệ giá trị để tạo môi trường đồng bộ cho con.
5. Không nhất quán giữa người lớn trong gia đình
Đây là vết xe đổ phổ biến nhất trong các gia đình Việt. Bố mẹ thì đang cố gắng rèn con vào khuôn khổ kỷ luật không đòn roi, nhưng ông bà lại vì quá xót cháu nên nuông chiều, sẵn sàng phá vỡ mọi quy tắc. Sự bất nhất này khiến đứa trẻ hoang mang và tìm cách lách luật. Cần phải có một buổi trò chuyện thẳng thắn để thống nhất nguyên tắc nuôi dạy trong toàn bộ gia đình.
Câu hỏi thường gặp về cách dạy con
Người Nhật bắt đầu dạy con từ khi nào?
Họ bắt đầu quá trình này ngay từ khi đứa trẻ mới chào đời. Trong giai đoạn sơ sinh, việc dạy dỗ không phải là những bài học giáo điều mà là việc kích thích các giác quan thông qua những lời hát ru, những cái ôm ấp ấm áp để xây dựng sợi dây liên kết tình cảm và niềm tin an toàn tuyệt đối với cuộc sống.
Vì sao trẻ em Nhật có thể tự đi học một mình từ rất sớm?
Đạt được điều này là nhờ sự tổng hòa của ba yếu tố: cơ sở hạ tầng giao thông cực kỳ an toàn cho người đi bộ, một cộng đồng xã hội có ý thức cảnh giác và bảo vệ trẻ em rất cao, kết hợp với việc bản thân đứa trẻ đã được gia đình rèn luyện kỹ lưỡng các kỹ năng sinh tồn, nhận biết đường sá ngay từ lứa tuổi mầm non.
Cách nuôi dạy con của người Nhật có thực sự phù hợp với cha mẹ Việt không?
Nó hoàn toàn phù hợp về mặt triết lý giáo dục cốt lõi như lòng biết ơn, tính tự lập và nhân cách làm người. Tuy nhiên, khi đưa vào thực hành cụ thể, cha mẹ Việt bắt buộc phải linh hoạt điều chỉnh sao cho tương thích với bối cảnh giao thông, văn hóa gia đình nhiều thế hệ và hệ thống trường học hiện tại ở Việt Nam.
Shitsuke là gì? Khác gì với kỷ luật kiểu phương Tây?
Shitsuke thiên về việc chủ động rèn luyện thói quen tốt cho con thông qua sự làm gương của cha mẹ và quá trình lặp đi lặp lại hàng ngày trước khi lỗi sai xảy ra. Trong khi đó, kỷ luật kiểu phương Tây thường chú trọng nhiều hơn vào việc thiết lập các ranh giới cá nhân rõ ràng và đưa ra các hệ quả, hình phạt sau khi đứa trẻ đã thực hiện hành vi sai trái.
Người Nhật có bao giờ đánh đòn con cái không?
Đại đa số cha mẹ Nhật hiện đại không sử dụng đến đòn roi để giáo dục con. Đặc biệt, kể từ tháng 4 năm 2020, luật pháp Nhật Bản đã chính thức ban hành lệnh cấm tất cả các hình thức trừng phạt thân thể đối với trẻ em, coi đó là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
Có phải trẻ em Nhật không được tự do vì bị đưa vào kỷ luật quá sớm?
Hoàn toàn không phải như vậy. Trẻ em Nhật, đặc biệt là ở lứa tuổi mầm non, được hưởng sự tự do vui chơi và khám phá thế giới xung quanh một cách tối đa. Sự kỷ luật của các con được xây dựng dựa trên nền tảng của những thói quen tự nguyện và lòng tôn trọng tập thể, chứ không phải đến từ sự áp đặt, kìm kẹp hay sợ hãi đòn roi từ người lớn.
Kết luận
Cách dạy con của người Nhật là điều bình thường trên hành trình trưởng thành. Quan trọng là cách anh chị đồng hành để giúp con tự đứng dậy. Hôm nay, hãy ôm con thật chặt, giúp con thả lỏng và bắt đầu lại từ bước nhỏ nhất. Từng chút một, con sẽ tiến bộ và tìm lại chính mình.
Nếu anh chị muốn tìm kiếm một môi trường giáo dục thấu hiểu, nơi con trẻ được khơi dậy nội lực tự lập một cách tự nhiên nhất, anh chị có thể tham khảo các chương trình chia sẻ tại Học viện Minh Trí Thành, nơi Lanh tôi đã và đang đồng hành để giúp nhiều gia đình xây dựng một lộ trình nuôi dạy con bản lĩnh, hạnh phúc.
Nguyễn Thị Lanh là Thạc sĩ Tâm lý học và Khoa học Giáo dục với gần 20 năm kinh nghiệm chuyên sâu. Cô được đào tạo bài bản theo chuẩn quốc tế, chuyên hỗ trợ kết nối tầng sâu tâm trí và chữa lành mối quan hệ.
Tại Phụ Nữ Tỉnh Thức, cô Lanh mang đến những giải pháp toàn diện giúp phụ nữ thấu hiểu chính mình, kiến tạo hôn nhân viên mãn và phát triển bản thân mạnh mẽ.
Với tâm huyết đồng hành cùng hàng nghìn gia đình, mục tiêu của cô là giúp phái đẹp tìm thấy sự bình an, tự tin và trở thành phiên bản hạnh phúc nhất.